مهارت نه گفتن را چگونه به کودکان آموزش دهیم؟

0
1247
مدت زمان مطالعه: ۴ دقیقه

چگونه مهارت نه گفتن را به کودکان آموزش دهیم؟ یکی از مهمترین مهارت­هایی که امروزه چه کودکان و چه بزرگسالان باید بیاموزند، مهارت نه گفتن است. نه به خواسته­ های بیجا موجب حفظ آرامش روحی و امنیت روانی و جسمی در کلیه افراد می شود.

برخی والدین به فرزندان خود می آموزند که همیشه باید به حرف بزرگترها گوش کرد و همیشه حق با بزرگترهاست. اما در واقع، این آموزش کاملاً غلط است و کودک باید یاد بگیرد که گاهی هم به خواسته­ های دیگران «نه» بگوید، چون در غیر این صورت کودک خود را تسلیم هر نوع خواسته­ ی بیمارگونه و آزاردهنده ای خواهد کرد.

آموختن این مهارت به کودک باعث بالا رفتن عزت نفس او و همچنین افزایش حرمت­ ها و حریم خصوصی کودک می­ شود. از آنجا که این مهارت ضروری است لازم است که والدین به عنوان الگویی خوب در این زمینه عمل کرده و با اجرای به موقع آن به کودکان آموزش در این خصوص را ارایه دهد.

موقعیتها/ حالتهایی برای مهارت «نه گفتن»

در طول زندگی هر یک از افراد در موقعیت­های مختلف مورد پیشنهادهای مختلف قرار می­ گیرند که بنا به اقتضا، تمایلی به انجام آن پیشنهادات ندارند؛ لذا داشتن این مهارت کمک بسیار شایانی است در مدیریت خواسته ­ها و پیشنهادهای مطرح شده از سوی دیگران.

عکس العمل کودک در مقابل خواسته ­ها و پیشنهادات مطروحه ممکن است حالت­ های مختلفی داشته باشد:

  • الف) کودک در رو دربایستی قرار گیرد و نتواند نه بگوید.
  • ب) کودک به طور نا واضح نه بگوید.
  • ج)کودک نه به درخواست را مطرح کند.
پسری که دست بر روی چشمانش گذاشته و دست دیگر را به معنی نه جلو آورده است
No need to say no

در ادامه به تشریح هریک از حالت­های فوق می ­پردازیم:

حالت اول رو در بایستی

ممکن است به عللی از جمله خجالت و یا جایگاه ویژه­ ای که شخصِ مقابل نزد کودک دارد، به طور کامل از نه گفتن اجتناب کند. در این صورت با این که تمایلی به پذیرش آن درخواست ندارد، اما خواسته­ ی شخص مقابل را پذیرفته و به درخواست طرف مقابل جواب مثبت می دهد. به این حالت در اصطلاح رو در بایستی نیز گفته می­شود.

پسر بچه ای که بدون لباس است و لباهیش را جمع کرده، اخم کردهو دست به سینه ایستاده و ناراحت در حال زیر چشمی نگاه کردن است
The skill of not saying decisively

حالت دوم: نه غیر واضح

کودک شما همچنان با درخواست و پیشنهاد مورد نظر مخالف است، اما ابراز مخالفت کودک خیلی واضح نیست. کمی ابراز مخالفت می­ کند اما در نهایت شخص مقابل با ارایه استدلال و یا وعده و وعید نظر موافق کودک را جلب می­ کند.

به عنوان مثال شاید یکی از دوستان کودک از او اسباب بازی ­ای را بخواهد که کودک تمایلی به دادن آن را ندارد. دوست کودک با اصرارهای فراوان و دادن وعده و وعید موافقت او را جلب و اسباب بازی را از کودک می­ گیرد و بدون ادا کردن قول­ هایش کودک را در فشار روانی قرار می­ دهد.

کاریکاتوری که دو کودک مشغول کشیدن کودک دیگری بر روی زمین هستند و کودکدندانهایش را فشرده و ناخن هایش را بر روی زمین چنگ انداخته و می گوید نه
Skill not saying

حالت سوم: نه گفتن قاطعانه

در این حالت، کودک به راحتی به درخواستی که از سوی شخص مقابل مطرح می­ شود و تمایلی به انجام آن ندارد، نه می­گوید.

در این حالت کودک به خوبی به مهارت نه گفتن تسلط دارد و می ­تواند با روابط اجتماعی قوی بدون آن که شخص مقابل ناراحت شود و یا کودک را با اصرارهای بیجا مجبور کند، از خواسته­ اش منصرف کند

روش ­های جهت مهارت «نه گفتن»

صفحه ای با زمینه قرمز رنگ که داخل آن چتر پایه داری قراردارد و زیر چتر با رنگ سفید نوشته راحت نه بگویید
Easy to say no

اگر درصدد پرورش این مهارت در کودکمان هستیم می توانیم قدم­های زیر را طی کنیم:

  1. به کودک بیاموزیم که می ­تواند با ذکر دلیل به انجام کاری نه بگوید، اگر کودک دلیلی برای نه گفتن داشته باشد، به خوبی می­ تواند نه بگوید. همانطور که والدین در قبال پاسخ منفی که درخواست­های کودک می­ دهند دلیل آن را بیان می­ کنند، کودک نیز می­ آموزد که به خواسته­ های دیگران نیز با دلیل نه بگوید. برای مثال وقتی کودکی به خوردن چیبس به پدر و مادر اصرار می­ کند، مادر پاسخ می­ دهد: نه نمی توانم برایت چیبس بخرم به دلیل آن که زیادی خوردن آن برای سلامتی ­ات مضر می­ باشد.
  2. به کودک بیاموزیم قبل از پاسخ دادن به هر درخواستی به خوبی در مورد آن فکر کند و به خود فرصت دهد تا بتواند جوانب مختلف درخواست را بررسی کند و در صورت تمایل به درخواست پاسخ مثبت و یا منفی دهد.
  3. به کودک بیاموزیم که در تصمیماتش قاطعانه عمل کند و بعد از تصمیم گیری خود را در مقابل تصمیم گرفته شده مورد قضاوت و یا سرزنش قرار ندهد و در رو در بایستی قرار نگیرد.
  4. «نه» گفتن را از خانه آغاز کنیم. اگر والدین در خانه به تمامی خواسته­ های کودک پاسخ مثبت ندهند، به کودک می­ آموزند که او هم می­ تواند به همه­ ی خواسته­ ها پاسخ مثبت ندهد و مورد شماتت و سرزنش نیز قرار نگیرد. کودکی که به موقع نه می­ شنود، به راحتی می تواند مهارت نه گفتن را نیز بیاموزد.
  5. کودکان را در تصمیمات گرفته شده در زمینه نه گفتن همراهی کرده و مورد تشویق و حمایت قرار دهیم.
  6. به کودک بیاموزیم در صورت امکان بعد از هر نه گفتن راهکار مناسبی را به شخص مقابل ارایه دهد.

برای مثال کودک شما سرما خورده و شما به کودک تأکید کرده­ اید که از خوردن چیزهای سرد پرهیز کند، دوست کودک به او پیشنهاد می­ کند که همراه هم بروند و بستنی بخورند. کودک با آموزه­ هایی که از پدر و مادر کسب کرده باید قاطعانه به دوست خود پاسخ نه را بدهد و پیشنهاد کند که می تواند با دوستش همراهی کند و به خرید بروند ولی کودک خوراکی که مناسب حال جسمی خودش است را تهیه کند.

با استفاده از این روش با حفظ احترام و عزت نفس خود می تواند روابط اجتماعی سالم و امنی را با دیگران برقرار نماید.

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید